Tuzak çoğu zaman telefonda kurulur
Güvenilmez bir nakliyatçının ilk işareti, eşyanızı görmeden çok net ve çok düşük bir fiyat söylemesidir. “Üç artı bir ev, şu kadar, tamam” denir; ne kat sorulur ne asansör ne de eşya listesi. Taşınma günü ise tablo değişir: “Bu koltuk takımı konuşulmamıştı”, “Asansörsüz kat ayrı ücret”, “Ambalaj fiyata dahil değildi.” Eşyalar araca yüklendikten sonra yapılan bu pazarlıkta müşterinin elinde koz kalmaz. En kötü durumda eşyalar, istenen ek ödeme yapılmadan indirilmez.
Gerçek bir fiyat, eşya görülmeden verilemez. Telefonda söylenen rakam olsa olsa kaba bir fikir verir; kesin fiyat keşiften sonra ve yazılı olarak verilmelidir. Başka bir şehirden taşınıyorsanız görüntülü görüşmeyle eşya göstermek makul bir yol olabilir, ama bu durumda da fiyat yazılı olmalı ve bir eşya listesine bağlanmalıdır. Keşfe gelmek istemeyen, “gerek yok, biz anlarız” diyen firmaya karşı temkinli olun.
Kapora: tutarından çok, nasıl ve kime ödendiği önemli
Tarih ayırtmak için kapora istenmesi tek başına bir sahtelik işareti değildir. Önemli olan şu sorulara verilen cevaplardır:
- Ödeme firmanın ticari unvanına ait bir hesaba mı yapılıyor, yoksa ilgisiz bir kişinin adına mı?
- Kapora karşılığında makbuz, yazılı teklif ya da sözleşme veriliyor mu?
- İptal durumunda iadenin koşulları yazılı mı?
- “Bugün öderseniz bu fiyat, yarın geçerli değil” gibi bir aciliyet baskısı var mı?
Keşif yapılmadan, sözleşme imzalanmadan ve firmanın kimliği doğrulanmadan para göndermeyin. Kapora alıp telefonu kapatan ilanlar, sahte nakliyatçılığın en bilinen biçimlerinden biridir.
Firmanın gerçekten var olduğunu doğrulayın
Birkaç dakika süren kontroller büyük bir kaybı önleyebilir.
Açık adres
Firmanın gerçek bir işyeri adresi olmalı. Haritada bu adrese bakın, mümkünse uğrayın. Yalnızca cep telefonu numarası olan, adres sorulduğunda konuyu geçiştiren firmalara iş vermeyin.
Vergi levhası ve unvan
Firmanın vergi levhasını ya da vergi numarasını isteyin. Numarayı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet vergi dairesindeki sorgulama hizmetleriyle kontrol edebilir, unvanın teklifteki, sözleşmedeki ve faturadaki unvanla aynı olup olmadığına bakabilirsiniz.
Yetki belgesi
Ticari olarak ev eşyası taşıyan firmalar Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan yetki belgesi alır; evden eve taşımacılıkta bu belge K3 yetki belgesi olarak bilinir. Belgeyi görmek isteyin ve bilgilerini bakanlığın resmi kanallarından doğrulayın.
İnternetteki izler
Web sitesinde adres, sabit hat ve unvan var mı? Fotoğraflar başka sitelerden alınmış gibi mi duruyor? Yorumlar kısa sürede yazılmış, birbirine çok benzeyen övgülerden mi oluşuyor? Bunların hiçbiri tek başına kesin kanıt değildir; ama birkaç işaret bir araya geliyorsa uzak durun.
Tanıdık tavsiyesi
Çevrenizde yakın zamanda taşınmış birine hangi firmayla çalıştığını, fiyatın sonradan değişip değişmediğini ve hasar olduğunda nasıl davranıldığını sormak, internetteki pek çok yorumdan daha değerlidir. Tavsiye edilen firmayı da yukarıdaki kontrollerden geçirmeyi ihmal etmeyin; aynı isimle başka bir numaradan iş alan taklitçiler de olabilir.
Yazılı teklif ve sözleşme olmadan yükleme yapılmaz
Güvenilir bir taşıma yazılı teklifle başlar. Teklifte eşya listesi, adresler, kat bilgisi, tarih, hizmet kapsamı, sigorta durumu ve toplam bedel yer almalıdır. Teklif onaylandıktan sonra bu bilgiler imzalı bir sözleşmeye dönüşmelidir. Taşınma günü “sözleşmeyi sonra getiririz” denirse eşyayı yükletmeyin.
| Uyarı işareti | Ne anlama gelebilir |
|---|---|
| Eşya görülmeden kesin fiyat | Taşınma günü ek ücret talebi |
| Kişisel hesaba kapora | Sorun çıkınca muhatap bulamama |
| Açık adres ve unvan yok | Firmaya ulaşamama |
| Yazılı teklif ve sözleşme yok | Kapsam ve sigorta tartışması |
| Fatura kesmekten kaçınma | Hak ararken belge eksikliği |
| Aşırı aciliyet ve baskı | Düşünmeden karar verdirme |
Teklifleri karşılaştırırken nereye bakmalı
Birden fazla firmadan teklif almak iyi bir alışkanlıktır, ama teklifler ancak aynı eşya listesi ve aynı kapsam üzerinden karşılaştırılabilir. Bir firma ambalajı, sökme-takmayı ve dış cephe asansörünü fiyata katmış, diğeri katmamışsa iki rakam arasındaki fark yanıltıcıdır. Teklifleri yan yana koyup kalem kalem neyin dahil olduğuna bakın.
Diğerlerinden belirgin biçimde düşük çıkan teklife özellikle dikkat edin. Böyle bir fark ya kapsamın eksik yazılmasından ya da taşınma günü çıkarılacak ek ücretlerden kaynaklanır. Firmaya “Bu fiyata neler dahil, neler değil?” diye sorun ve cevabı yazılı isteyin. Net cevap veremeyen ya da konuyu geçiştiren firma, size aradığınız cevabı zaten vermiş olur.
Taşınma günü ve sonrasında
Gelen aracın plakasını ve ekipten sorumlu kişinin adını not edin. Sözleşmedeki kapsamı ekip sorumlusuyla kısaca bir daha gözden geçirin. Yükleme sırasında konuşulmamış bir ek ücret gündeme gelirse yükleme bitmeden konuşun ve varılan anlaşmayı yazıya geçirin. Değerli eşyalarınızı, takı, nakit ve önemli evrakı araca koymayın, kendi yanınızda taşıyın; yükleme öncesinde hassas eşyaların fotoğrafını çekmek, olası bir hasar tartışmasında elinizi güçlendirir.
Sorun yaşarsanız belgeleri saklayın: teklif, sözleşme, ödeme dekontu, yazışmalar ve fotoğraflar. Tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurulabilir; güncel koşulları Ticaret Bakanlığı’nın kanallarından öğrenin. Kapora alınıp ortadan kaybolunması ya da eşyaların alıkonulması gibi durumlarda vakit kaybetmeden polise, jandarmaya ya da savcılığa başvurun.
Önerimiz basit: Kim olursa olsun, eşyanızı görmeden kesin fiyat veren firmayla çalışmayın. Karadağ Nakliyat olarak 30 yılı aşkın süredir Kayseri’den çalışıyor, fiyatı ücretsiz keşifte, eşyayı yerinde görerek veriyoruz. Kabaca bir fikir edinmek için nakliyat fiyat hesaplama aracını kullanabilir, kesin fiyat için keşif talep edebilirsiniz.
